Wat ik lees (als gids)

Uiteindelijk is mijn bureaustoel dan toch in Pamel geraakt. Die stoel had ik van LGB cadeau gekregen voor bewezen diensten na mijn vertrek uit het bestuur. Hij stond al een tijdje bij Hilde, hij was dus in goede handen maar door de jullie welgekende omstandigheden duurde wel even tot hij in de Parkstraat geraakte. Ik heb dan maar van de gelegenheid gebruik gemaakt om een deel van mijn “gidsenbibliotheek” mee te transfereren zodat ik nu voldoende documentatie in huis heb om hier in Pamel mijn Leuvens gidswerk verder te zetten. Deze selectie is dus bedoeld als werkmateriaal ter voorbereiding van mijn Leuvense Spinsels en van mijn andere projecten.

Het is tegelijk ook een indicatie waar ik op dit ogenblik mee bezig ben en waaraan ik in de toekomst hoop te kunnen werken. Het is dus een min of meer een momentopname van mijn interesses op het vlak van mijn gidsenactiviteiten. Het kan eventueel ook een inspiratiebron zijn voor gidsen van Leuven+ en voor andere Lovanofielen (of hoe zeg je anders Leuven-liefhebbers? 😉 ) als ze op zoek zijn naar een boek over een van “mijn favorieten”. Daarom geef ik hier een overzichtje. Voor alle duidelijkheid, dit is een subjectieve en onvolledige selectie. Dit is zeker geen volledige verplichte literatuurlijst.

Deze handbibliotheek bestaat uit drie grote delen:

  • Algemene Leuvense basiswerken,
  • Werken over een specifiek onderwerp
  • “Grijze literatuur”

Algemene Leuvense basiswerken.

Dat zijn boeken die ik bijna voor elke rondleiding – in mijn geval voor bijna elke “Leuvense Geschiedenis” – zou kunnen gebruiken.

Een eerste reeks zijn de algemene geschiedenissen van Leuven, zeg maar de standaardwerken voor de geschiedenis van Leuven. Daar hoort uiteraard de Bijbel van de Leuvense geschiedenis bij: de “Van Even” of de LPP : “Louvain dans le Passé et le Présent” van Eduard Van Even. Net zoals de echte Bijbel niet altijd historisch correct is, zo staan er ook in LPP zaken die niet kloppen. Hoe korter de gebeurtenissen zich bij het leven van Van Even zich afspelen, hoe betrouwbaarder hij is. Net zoals de Bijbel met het nodige relativeringsvermogen te benaderen.

Voor wie op zoek is naar de afbeeldingen van Van Even, kan ik hier al meegeven dat de afbeeldingen van Van Even steeds gemakkelijker terug te vinden zijn op het Internet. Zo zijn ongeveer alle prenten van de “Louvain Monumental” (LM), het andere belangrijke werk van Eduard Van Even, beschikbaar via een website van de British Library. Daar kom ik nog wel eens op terug.

Daarnaast heb ik altijd de “Van Even voor de werkmens”, de “Torfs” (Geschiedenis van Leuven van den vroegsten tijd tot op heden) en de “Lovanium” van Justus Lipsius (Leuven, beschrijving van de stad en haar universiteit) bij de hand. Deze laatste is in feite meer een lofrede dan een echt geschiedenisboek maar is vooral interessant als persoonlijke visie van een belangrijke historische getuige. Als recente geschiedenis heb ik “Van Petermannen en Koeienschieters. Kroniek van Leuven”, samengesteld door Eduard Van Ermen† in samenwerking met de Koninklijke Leuvense Gidsenbond.

Voor de geschiedenis van de universiteit blijft het boek van Lamberts en Roegiers het referentiewerk bij uitstek, aangevuld met “De stad op de berg: een geschiedenis van de Leuvense universiteit sinds 1968” van Jo Tollebeek en Liesbet Nys Het laatstgenoemde boek beschrijft de bestuursperiodes van de drie eerste rectoren van de Nederlandstalige universiteit: Pieter De Somer, Roger Dillemans en André Oosterlinck, drie rectoren die elk op hun manier een stempel op de universiteit hebben gedrukt.

Voor de meest recente geschiedenis ben je nog aangewezen op het Internet. Het blijft een van mijn dromen om over dit onderwerp een document samen te stellen dat gebruikt kan worden als basisdocumentatie voor een actuele universitaire wandeling. Ik blijf het belangrijk vinden dat Leuvense gidsen de hele geschiedenis van de universiteit vertellen en niet stoppen bij De Somer. Vooral het Bolognaproces heeft een enorme invloed op het universitair leven. De bachelor-master-structuur, integratie van de hogeschoolopleidingen, nieuwe faculteiten, … iedereen heeft er wel al van gehoord maar velen weten niet hoe het precies in elkaar zit. Ik vind dat Leuvense gidsen ten minste voldoende moeten weten om eenvoudige vragen hierover te kunnen beantwoorden.

Als je in Leuven gidst kan je moeilijk voorbij aan de universiteitsbibliotheek. De bibliotheektoren van het Ladeuzeplein domineert letterlijk en figuurlijk de skyline van het Leuvense landschap. De “historische wandelgids” van Jan Van Impe biedt een beknopt maar volledig overzicht van wat een gids over dit gebouw en deze instelling (wat niet hetzelfde is) moet weten. Voor de echte geïnteresseerden is de luxe-uitgave van Chris Coppens, Mark Derez en Jan Roegiers natuurlijk een aanrader, al is het maar voor de prachtige foto’s.

Een aparte plaats in mijn algemene Leuvense collectie wordt ingenomen door de Leuvense Prentenatlas, samen met de afbeeldingen van Van Even de bron voor historische afbeeldingen van Leuven. De uitgave van Evert Cockx en Gilbert Huybens in twee delen bevat naast de reproductie van de prenten nog een aantal lezenswaardige bijdragen, o.a. over het Celestijnenklooster (nu CBA) en zijn omgeving.

Werken over specifieke onderwerpen

Dit is een eerder willekeurige selectie van werken over onderwerpen waar ik op dit ogenblik mee bezig ben of die ik binnenkort denk nodig te hebben.

Daar zitten een aantal biografische werken bij over bekende figuren zoals Erasmus, Viglius, Justus Lipsius, … maar ook werken over een belangrijk gebouw zoals de Sint-Pieterskerk, het Atrechtcollege, het Veteranencollege, … en ook een aantal boeken met teksten over specifieke onderwerpen zoals bij voorbeeld het boek van Mark Nelissen e.a. over de stichtingsbul van de Leuvense universiteit.

Specifiek voor de “Leuvense Geschiedenissen” (mijn andere blog) en dan specifiek voor de categorie “In Leuven verplaatst haal ik veel informatie uit het boek van Kathia Glabeke en Hilde Van Nieuwerburgh “Leuvens (zw)erfgoed”.

Grijze literatuur

Officieel is dit de verzamelnaam voor documenten die niet door commerciële uitgevers worden uitgegeven. Dit is een brede waaier van uitgaven zoals pamfletten, brochures, rapporten …. Ik gebruik deze term om twee specifieke documenttypes binnen mijn collectie aan te duiden: brochures van de Openmonumentendagen en eindwerken van gidsenopleidingen.

Vooral in de brochures van de Openmonumentendagen staan regelmatig kortere bijdragen over de opengestelde monumenten met vaak interessante details die je moeilijk ergens anders kunt terugvinden. Ik zou alle gidsen willen aanraden deze boekjes goed bij te houden. Ze nemen niet veel plaats in je bibliotheek in maar ze komen vaker van pas dan je zou vermoeden.

Deze selectie is zeker niet representatief voor mijn volledige Leuvense referentiebibliotheek. Deze keuze is sterk bepaald door de interesse van het moment. Dit betekent dan ook weer niet dat ik op dit ogenblik alleen in deze Leuvense onderwerpen zou geïnteresseerd zijn. Voor een aantal onderwerpen is het Internet mijn belangrijkste informatiebron. Ik gaf al de recente universiteitsgeschiedenis als voorbeeld maar ook voor minder actuele onderwerpen zoals de Eerste Wereldoorlog of de Bijbel van Anjou, om maar twee willekeurige items te noemen, is op het Internet zeer veel goede informatie te vinden. De laatste jaren komt er meer en meer gedigitaliseerd erfgoedmateriaal ter beschikking voor een groot publiek.

Wat kan je nu leren uit deze selectie?

  • Als het over algemene naslagwerken gaat, heb je volgens mij één boek met een bijbelstatus: de “Van Even” en kom je voor de rest al ver met enkele goede referentiewerken: een over de geschiedenis van Leuven (“van Petermannen en Koeienschieters”), een over de geschiedenis van de universiteit (Lamberts en Roegiers) en een over de universiteitsbibliotheek (Historiche wandelgids van Jan Van Impe).
  • Voor informatie over meer specifieke onderwerpen hangt de keuze natuurlijk van het onderwerp zelf af. Bedenk daarbij dat je goede informatie niet alleen in dure commerciële boeken vindt maar vaak ook in kleine, dikwijls goedkope gelegenheidsuitgaven zoals de brochures van de Openmonumentendagen.
  • Blijf vooral alert voor nieuwe informatie want die duikt vaak op onverwachte momenten en op onverwachte plaatsen op en dan is het vaak zaak om de kans te grijpen als ze zich voordoet.
  • Het Internet is een ongelooflijk rijke informatiebron wat men er ook mag van zeggen. Het Internet bevat miljoenen malen meer informatie dan de grootste bibliotheek van de wereld. Het grote probleem van het Internet is het ontbreken van een bibliothecaris die voor jou de goede bronnen eruit selecteert. In volgende spinsels zal ik even die rol proberen te spelen en verklap ik jullie enkele van mijn internetgeheimen.

In bijlage de volledige lijst met titels en auteurs van mijn verhuisde werkbibliotheek. Mijn “grijze literatuur heb ik er niet in opgenomen.

  • Verzameling de Spoelberch
  • Claire Baisier. In hoc signo een kennismaking met de christelijke en bijbelse symboliek
  • Evert Cockx. De Leuvense prentenatlas zeventiende-eeuwse tekeningen uit de Koninklijke Bibliotheek te Brussel
  • Chris Coppens. Universiteitsbibliotheek Leuven 1425-2000
  • De Bie. Justus Lipsius 1547-1606 en het Plantijnse Huis
  • Patrick De Rynck. Symbolen. Open Monumentendag Vlaanderen 2002
  • Mark Derez. Arenberg in de Lage Landen een hoogadellijk huis in Vlaanderen en Nederland
  • Mark Derez. De Celestijnenpriorij te Heverlee van klooster tot bibliotheek
  • Kathia Glabeke. Leuvens (zw)erfgoed
  • Kathia Glabeke. Wat leert de straat? Leuvense straatnamen toegelicht
  • Léon-E Halkin. De biografie van Erasmus
  • Johan Hoornaert. Atrechtcollege 1508-1992
  • Gilbert Huybens. Jubileumboek. Geschied- en Oudheidkundige Kring voor Leuven en Omgeving
  • Leo Kenis. Collegium Veteranorum Aedes Sacrae Facultatis
  • Emiel Lamberts. De universiteit te Leuven 1425-1985
  • Justus Lipsius. Leuven beschrijving van de stad en haar universiteit
  • David Mellaerts. De Sint-Pieterskerk te Leuven architectuur en kunstpatrimonium
  • Marc Nelissen. De stichtingsbul van de Leuvense universiteit 1425-1914
  • Folkert Postma. Viglius van Aytta de jaren met Granvelle 1549-1564
  • Paul Reekmans. Een bezoek aan de collegiale Sint-Pieterskerk te Leuven geschiedenis en patrimonium
  • Smeyers Maurits. Armand Thiéry (Gentbrugge 1868 – Leuven, 1955). Apologie voor een zonderling genie.
  • Jo Tollebeek.De stad op de berg: een geschiedenis van de Leuvense universiteit sinds 1968
  • A. Torfs. Geschiedenis van Leuven van den vroegsten tijd tot op heden
  • Van Buyten. Quinten Metsys en Leuven Leuven, Vrienden van de Leuvense Stedelijke Musea
  • Eduard Van Ermen. Van Petermannen en koeienschieters: kroniek van Leuven
  • Edward Van Even. Louvain dans le passé et dans le présent formation de la ville, évènements mémorables, territoire, topographie, institutions, monuments, oeuvres d’art
  • Jan Van Impe. De Leuvense universiteitsbibliotheek: historische wandelgids
  • Geert Vanpaemel. Ex cathedra Leuvense collegedictaten van de 16de tot de 18de eeuw.
  • Geert Vanpaemel. Wereldwijs: wetenschappers rond Keizer Karel
  • Michiel Verweij. Adrianus VI 1459-1523: de tragische paus uit de Nederlanden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s