Maandelijks archief: oktober 2016

Eindelijk nog eens gratis

Gisteren heeft het Leuvense publiek eindelijk nog eens kunnen genieten van een gratis Ken-Uw-Stad-wandeling en het publiek heeft dit duidelijk geapprecieerd: meer dan honderdtwintig personen voor twee gidsen! Gelukkig konden zij die niet op voorhand hadden ingeschreven rekenen op Jo die zonder problemen meer dan tachtig mensen kon boeien van begin tot einde. Het applaus aan het einde was dan ook oververdiend.

Dat zou ik niet durven zeggen van het kleine applausje dat klonk toen Jo zei dat deze gratis wandeling er kwam dankzij de stad. Ik kan moeilijk mee applaudisseren uit dank voor één gratis wandeling ter vervanging van veertien gratis wandelingen die ze het Leuvense publiek hebben afgepakt. Het zal wel typisch voor een politieker zijn dat schepen Vansina dit zo durft voor te stellen in een laat antwoord op mijn open brief van mei 2016. Dirk, vind je nu echt dat één gratis gidsbeurt (de andere gidsbeurt was sowieso voorzien in het kader van het Utopiafestival) kan dienen om tachtig rondleidingen te compenseren die je het Leuvense publiek hebt afgepakt. Ik herhaal hier nogmaals: je hebt niet zo zeer Leuven+ (de Koninklijke Leuvense Gidsenbond) bedrogen, je hebt in de eerste plaats het Leuvense publiek in de steek gelaten. Ik hoop dat dit publiek dit niet vergeet in het stemhokje bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen Ik zal het alvast niet vergeten zijn.

Maar laat dat de pret niet bederven. De wandeling zelf was schitterend. Ondanks de ondankbare omstandigheden wist Jo bijna honderd toeschouwers twee uur lang te boeien met een boeiend verhaal, gebracht met de nodige humor (Vives woonde recht tegenover de Inno). Ik denk dat niet een persoon heeft afgehaakt. Gelukkig beschikt Jo over een ideale gidsenstem die alleen naar het einde toe tekenen van vermoeidheid toonde. Ik hoop voor hem dat hij die avond echt kon zwijgen tijdens de visite bij zijn moeder.

En een kort persoonlijk contact met Jo heeft me extra gelukkig gemaakt. Hij heeft me duidelijk laten verstaan dat mijn oproep voor een Parkinsonactiviteit is aangekomen. Hij zou het zeker doorgeven aan het bestuur. Natuurlijk moet er nog nagedacht worden over de invulling maar hij is het idee in elk geval al goed gezind. Dan volgt de rest wel.

Wetenschappelijk Parkinsonnieuws uit Leuven

De groep van Patrik Verstreken van de Leuvense tak van het Vlaamse Instituut voor Biotechnologie heeft een belangrijk stukje in de complexe puzzel van het onderzoek naar Parkinson opgelost. Het artikel verschijnt in het gezaghebbende neurologische tijdschrift Neuron.(1)

De groep ontdekte dat een bepaald eiwit, endophilin A, een rol speelt in het doorgeven van signalen van zenuwcel tot zenuwcel. Het zenuwstelsel bestaat uit een netwerk van zenuwen die je kan beschouwen als dunne elektriciteitskabels. Die kabels zijn op hun beurt opgebouwd uit een opeenvolging van zenuwcellen die elektrische stroompjes aan elkaar doorgeven. Een typische zenuwcel heeft één grote antenne, het axon, en verschillende kleinere antennes, de dendrieten. Stroompjes komen binnen via de dendrieten en worden doorgegeven via het axon. Kritieke plaatsen in deze stroompjes zijn de synapsen, dit zijn de plaatsen waar ze doorgegeven worden van cel tot cel. Dit doorgeven gebeurt met chemische stoffen: de neurotransmitters. Parkinsonpatiënten kennen één neurotransmitter zeer goed: dopamine.

neuron

De Leuvense onderzoekers hebben ontdekt dat het eiwit endophilin A aanwezig moet zijn in de buurt van de synapsen om de signalen goed door te geven. Meer nog, als er een probleem is met dit eiwit kan de zenuwcel afsterven en dit zou ook een rol spelen bij de ziekte van Parkinson.

De genetische code die zorgt voor de synthese van dit eiwit zit in het LRRK2-gen, een gen dat ook een rol speelt in. Een fout in dit gen, een mutatie in vakterminologie, is een van de oorzaken van de ziekte van Parkinson. Door die fout wordt endophilin A verkeerd opgebouwd. Er is dus zeker een verband tussen dit eiwit en de ziekte van Parkinson.

Of er een verband is met de verkeerde conformatie van dat andere belangrijke eiwit bij de ziekte van Parkinson α-synucleine is niet geweten. Er is dus weer een stukje bijgelegd maar de puzzel is nog lang niet opgelost.

Referentie:

  1. Soukup S-F, Kuenen S, Vanhauwaert R, Manetsberger J, Hernández-Díaz S, Swerts J, et al. A LRRK2-Dependent EndophilinA Phosphoswitch Is Critical for Macroautophagy at Presynaptic Terminals. Neuron [Internet]. 2016;6982–7. Available from: http://www.cell.com/neuron/fulltext/S0896-6273(16)30638-9

Open brief – vervolg

Beste,

Enkele weken geleden gaf ik nog de tip om meer samen te werken tussen rusthuis en dagcentrum en toen gaf ik al aan waar het schoentje wel eens zou wringen. Helaas heb ik deze week hopen gelijk gekregen. Waar gaat het over?

Wanneer vorige week een lezing niet kon doorgaan omwille van een personeelsvergadering beslist het hoofd van de animatie van het rusthuis deze te verplaatsen precies naar de dag het dagcentrum een afdeling had uitgenodigd voor een bezoek. Dit bezoek was al ten minste een maand geleden gepland en stond vermeld in het maandprogramma van het dagcentrum. Resultaat: een aantal bewoners hebben deze ontmoeting gemist. Hopelijk wordt er nu geen kwade bewoner gestraft voor de slechte organisatie van de animatie.

Als voorbeeld van slechte – of gebrek aan – coördinatie kan dit wel tellen. De mensen van het dagcentrum en de verantwoordelijken van de afdeling wisten van niets. Van enig overleg is dus geen sprake geweest. Deze beslissing is genomen zonder overleg en zonder voorkennis: dit is toch een schande.

Dames en heren van de directie, als jullie dit lezen, doe er iets aan. Zorg ervoor dat alle afdelingen ten minste op de hoogte worden gehouden van de strapatsen van – naar ik vernomen heb – één dame.

Mensen van het dagcentrum, jullie zou ik willen vragen: klop eens goed op tafel zodat ze ook met ons rekening houden en doe vooral voort met het afbreken van de muren tussen de afdelingen.

200 jaar Parkinson in Leuven

Ik laat hier een klein ballonnetje op waarvan ik hoop dat het tijdens zijn vlucht uitgroeit tot een heuse luchtballon. Daarom hoop ik dat jullie mijn voorstel volledig willen lezen en op zijn mérites willen beoordelen. Ik heb het geluk dat in mijn lezerspubliek enkele mensen zitten die mijn ideeën kunnen helpen realiseren. Lut, Greet en Jo, ik hoop dat jullie mijn idee goed willen bekijken en ik wacht vooral op jullie reacties. Natuurlijk zijn ook andere suggesties welkom. Maar ik wacht vooral op het fiat van Leuven+.

Zoals jullie ondertussen zouden moeten weten, zal het volgend jaar precies tweehonderd jaar geleden zijn dat James Parkinson voor het eerst de ziekte beschreef die later zijn naam zou krijgen. De Vlaamse Parkinsonliga wil deze verjaardag aangrijpen om deze ziekte in de kijker te plaatsen. Dat wil ze doen door in de wetenschappelijke centra wetenschappelijke activiteiten te organiseren en daaraan activiteiten voor een ruimer publiek te koppelen.

Het is in die publieksactiviteit dat ik een mogelijkheid zie voor Leuven+ om ook mee te spelen. Zouden wij – ik ben ook nog een van jullie – hier niets kunnen organiseren, bijvoorbeeld een aangepaste Ken-Uw-Stad-wandeling, … De precieze uitwerking moet natuurlijk nog besproken worden. Dit is natuurlijk maar een eerste proefballonnetje.

Dames, heren van het bestuur van Leuven+, willen jullie over dit idee eens nadenken en mij laten weten wat jullie ervan vinden. Ik weet niet of velen van jullie dit zullen lezen maar Jo zal de boodschap zeker doorgeven.

Ook andere reacties zijn altijd welkom, zeker van VPL (Lut) en UZ Leuven (Greet). Maar iedereen die dit een goed idee vindt en constructief wil meedenken, mag altijd iets laten weten.

Ik ga voor Open Access

Je hebt waarschijnlijk opgemerkt dat de laatste spinsels anders dan anders waren. Wen er maar aan want je krijgt in de toekomst meer van dit. Dat heeft te maken met een bewuste keuze die ik gemaakt heb: enerzijds wil ik de spinsels beter laten aansluiten op mijn dagelijks leven, vandaar meer korte flashes over wat ik heb meegemaakt, en anderzijds ga ik ten volle voor Open Access. Vrienden van de bibliotheek kennen dit begrip, voor de anderen een woordje uitleg.

Open Access betekent in deze context dat wat op papier verschijnt, ook vrij op het internet beschikbaar wordt gemaakt. Concreet betekent dat al wat ik voor publicaties schrijf ook in een van mijn blogs zal verschijnen. Als het over Leuven gaat, zal dat in “Leuvense Geschiedenissen” zijn, andere onderwerpen, dat zal vaak Parkinsongerelateerd zijn, komen in deze kolommen terecht. Meestal zal dat in avant-prémière zijn – “in preprint” zegt men in bibliotheekkringen – dat betekent in ruwe vorm voordat het nagelezen is. Uitzonderlijk kan het wel eens voorkomen dat het pas op het internet verschijnt nadat het op papier is verschenen – “in postprint” voor bibliotheekmensen.

Dat is de reden dat je wel meer artikels over Parkinson zal lezen, dat zijn meestal teksten die bedoeld zijn voor de Vlaamse Parkinsonliga.

Volgens mij biedt deze formule vooral voordelen:

  • Voor mij betekent dit minder werk. Ik vang twee vliegen in één klap.
  • Jullie krijgen een vollediger beeld van mij. Jullie krijgen immers ook een beeld van waar ik mee bezig zijn.
  • De “opdrachtgevers” krijgen een ruimer publiek. Zo zullen ook niet-Parkies iets kunnen leren over de ziekte van Parkinson.

Als er iets is dat je niet interesseert, sla je het maar over. Niemand is verplicht alles te lezen.