Lessen uit de “War on Corona”

Na bijna twee maanden verbanning uit de maatschappij wil ik in dit spinsel ook mijn ideeën over deze pandemie eens op jullie loslaten want deze vrijheidsberoving is steeds moeilijker te dragen. Ik hhoop elke dag meer dat dit niet voor niets is geweest en dat er uit deze crisis lessen worden getrokken. Maar tegelijk vrees ik dat alles bij het oude zal blijven, dat we dus wel degelijk voor niets een aantal maanden in quarantaine zijn geweest, en dat bij een volgende pandemie – die er zeker nog zal komen – weer dezelfde fouten zullen gemaakt worden als nu.

Welke lessen wil ik dat men uit deze crisis trekt? Ik wil ze graag in drie slagzinnen samenvatten:

  1. Minder communicatie, meer informatie
  2. besparen op gezondheidszorg kost mensenlevens.
  3. De mens is meer dan alleen een lichaam.

minder communicatie, meer informatie

Terwijl vele verantwoordelijken er prat op gaan dat ze uitgebreid communiceren, is er van in het begin van deze crisis een overduidelijk informatieprobleem. Dit lijkt misschien contradictorisch maar dat is het mijns inziens niet. Ik heb al vaak gezegd en geschreven dat communicatie en informatie voor mij geen synoniemen zijn. Volgens mij kan men maar van informatie spreken als er een vermindering van onzekerheid is. Als er dus sprake is van verwarring, is er wat mij betreft geen sprake van informatie en heeft men dus een informatieprobleem. En dat informatieprobleem is voor het eerst opgedoken in het begin van de crisis en is ondertussen nooit echt weggeweest.

Enkele voorbeelden om dit te illustreren.

In het begin had men de, wat ik zoal doe mijn: “de Dafalgankwakkel”. Eén bepaalde studie had uitgewezen dat Neurofen af te raden is bij COVID-19 en dat men beter kiest voor Dafalgan. Natuurlijk was er in deze studie geen sprake van Neurofen en Dafalgan maar was er wel sprake van de actieve bestanddelen ibuprofen en paracetamol. Het resultaat was helaas een tijdelijk tekort aan Dafalgan bij de apothekers.

Denken we ook maar aan de hele discussie rond de mondmaskers. Naar het einde toe hoorde je journalisten wel eens smalend zeggen: aan “ze zijn er weer, die mondmaskers „. Ik denk trouwens dat er over dit onderwerp meer ideeën bestaan dan experten. En als de experten het nog niet weten, hoe kan dan van de man in de straat verwacht worden dat hij de regels volgt.

Enkele weken geleden had men dan de rel rond het bezoek in de woonzorgcentra. Eerst werd aan de bewoners, inclusief bewoners van assistentiewoningen, hoop gegeven dat ze bezoek mochten ontvangen maar die hoop werd een dag later al stukgeslagen.

Tenslotte was er enkele weken geleden nog de heisa rond het fameuze perslek, de experten waren woedend en de politici deden of hun neus bloedde.

Eén ding hadden deze vier communicaties gemeen: er ontstond bij het publiek alleen maar meer verwarring. Hier is volgens mij geen sprake van informatie. Blijkbaar zijn vooral politici meer geïnteresseerd in communicatie dan in informatie, meer in de boodschapper dan in de boodschap, meer. Dit is communicatie als politieke strategie en dit in tijden dat er geen tijd is voor politiek-strategische spelletjes.

Ondertussen blijft een vraag onopgelost: “Waarom?” Waarom worden ouderen weken lang opgesloten terwijl ik dacht dat het virus niet wordt doorgegeven in open lucht. Is het dan niet veiliger buiten dan binnen kort bij elkaar? Waarom moeten mensen dan in hun kot blijven? Waarom mag of moet men gaan werken maar mag men niet buiten voor ontspanning? Waarom mag men wel gaan winkelen maar niet gaan wandelen?… Wat is het doel van deze draconische maatregelen en wat is de efficiëntie ervan?

Op dergelijke vragen komt er veel te weinig of geen antwoord. Verwarring, roddels en halve waarheden in de publieke opinie zijn daarvan het gevolg. Denken we maar aan de hamsterwoede van toiletpapier Dafalgan,… in het begin van de crisis. Gelukkig zijn wij Belgen nog niet zo gek als de Amerikanen die zelfs wapens zijn gaan hamsteren.

Besparen op gezondheidszorg kost mensenlevens

In volle “oorlogstijd” zijn de gezondheidswerkers de helden van de natie. Dit is volledig terecht maar ik vraag me af hoelang hun heldenstatus geldig zal blijven. Ik vrees er dan ook voor dat ze enkele maanden later weer moeten gaan betogen voor loon naar werk. Ik doe dan nu al een oproep aan alle directies van woonzorgcentra, ziekenhuizen,…: Ga achter je personeel staan en ga niet dreigen met op vorderingen en dergelijke. Laat je personeel voor één keer niet alleen. Zij verdienen trouwens de steun van de hele bevolking.

Durft er een politicus uit te rekenen hoeveel de besparingen in het verleden op het vlak van gezondheidszorg ons nu kosten. Besparingen op korte termijn komen op lange termijn in je gezicht terug. Denken we maar aan de verwaarlozing van de situatie in vele woonzorgcentra. Hoeveel mensenlevens heeft dit niet gekost? Besparen op gezondheidszorg is besparen op mensen. Investeren in de gezondheidszorg is investeren in mensen: dat is altijd een duurzame investering. Ik vrees helaas dat onze politici dit niet lang gaan onthouden. Zij denken meestal niet verder dan de volgende verkiezingen.

een mens is meer dan alleen een lichaam

Zeker in het begin van deze “Oorlog tegen Corona” werd onze overheid eenzijdig geadviseerd door virologen, epidemiologen, en andere medische “experten”. Andere wetenschappers (menswetenschappers) werden maar in tweede instantie geraadpleegd: psychologen, sociologen, pedagogen, communicatie- en informatiewetenschappers,… De mens is toch meer dan een lichaam dat gezond moet blijven. Wat met het mentale welzijn? Wat met het sociale weefsel? Wat met de ontwikkeling van kinderen?…

Ik vraag me af of de eenzijdige nadruk op het lichaam er niet voor gezorgd heeft dat gezondheidsproblemen vaak vervangen zijn door psychische en sociale problemen: eenzaamheid, angsten en depressies, verveling,…

Nu heeft men zich nog kunnen wegsteken achter argumenten van onbekendheid en onwetendheid maar bij de volgende pandemie zal men niet meer kunnen zeggen: “Wir haben es nicht gewusst.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s